Ansiklopedik Sözlük

0-9

← Tüm harfler
1/3 kuralı
(Alm goldener schnitt, drittelregel, Fr nombre d'or, règle des tiers, İng rule of thirds, golden section) Çekilen görüntünün daha rahat algılanması için yaygın olarak kullanılan bir teknik; altın bölüm kuralı, altın kesim kuralı, bir bölü üç kuralı. bkz altın kesim kuralı. bkz üçler kuralı.
1080i
1080p videoya benzer şekilde, "i" harfi "İng interlaced" (geçmeli) anlamına gelir ve 1080p (İng progressive) videodan farklı olarak, her kare iki veri alanı içerir (ancak genellikle kare hızının iki katına sahiptir). Progresif video yayın için çok büyük olsa da, 1080i esas olarak yayın kullanımı için mevcuttur; çünkü düşük kare hızı sinyalin 60 Hz sistemler üzerinden gönderilmesini sağlar. Sinyal NTSC için 60i, PAL için ise 50i'dir.
1080p
"Full-HD" olarak da bilinen 1080p; piksel çözünürlüğe sahip yüksek tanımlı görüntü standardıdır. 1920 satır yatay çözünürlükte ve 1080 satır dikey çözünürlükte kaydedilen video için kısaltma bir terimdir ve 16/9 formatında oynatma için optimize edilmiştir. "p" harfi ile aşamalı tarama (İng progressive scan) yöntemini ifade eder; bu, görüntünün pürüzsüz ve akıcı olması için tüm satırların aynı anda işlenmesi anlamına gelir. 1080 satır dikey pikseli ve genellikle 16/9 en boy oranıyla televizyon, monitör ve akıllı telefonlarda standart netlik sağlar. Toplamda 2 milyondan fazla piksel (1920x1080) içerir, bu da keskin ve ayrıntılı görüntüler sunar. 1080i (İng interlaced) yönteminden farklı olarak, görüntünün tamamını tek seferde oluşturur, bu da hızlı sahnelerde daha az bulanıklık sağlar. Televizyonlar, bilgisayar monitörleri, oyun konsolları (PS4/Xbox) ve akıllı telefonlarda en yaygın kullanılan yüksek çözünürlük standardıdır. 1080p, özellikle Blu-ray filmler, oyunlar ve yüksek çözünürlüklü içerik izleme/oynama için temel ve yüksek kaliteli bir görsel deneyim sunar.
24 bit görüntü
(Alm 24-bit-bild, Fr image 24 bits, İng 24-bit image) Kanal başına (bit/kanal veya bpc) 8 bit olan RGB görüntüler 24 bit görüntü (8 bit x 3 kanal=her piksel için 24 bit veri) olarak adlandırılır. Yaklaşık 64 milyon renk değeri içerir.
2K
2K, Dijital Sinema Girişimleri (İng Digital Cinema Initiatives – DCI) tarafından tanımlanan 17/9 formatıdır ve 2048 piksel x 1080 piksel çözünürlüktedir. En çok profesyonel sinema kameralarında ve ekipmanlarında bulunur.
35 mm fotoğraf filmi
(Alm 35 mm fotofilm, Fr film photographique 35 mm, İng 35 mm photographic film) Genel olarak 24 mm x 36 mm'lik bir görüntü alanı içeren ve kenarlarıyla 35 mm'lik genişliğe ulaşan perforeli film.
35 mm'lik fotoğraf makinesi
(Alm 35 mm kamera, Fr appareil photo 35 mm, İng 35 mm camera) 35 mm'lik (görüntü alanı 24 mm x 36 mm) filmlerle çalışan ya da bu boyutta algılayıcıya sahip fotoğraf makinesi.
3D
(Alm 3D, 3-dimensional, Fr 3D, 3 dimensions, İng 3D, 3 dimensional) Derinlik, yükseklik ve genişlik olmak üzere üç boyuta sahip olan nesne veya görüntüler; üç boyutlu. 2D'den (iki boyutlu'dan) farklı olarak, derinlik algısı sayesinde daha gerçekçi bir görsel deneyim sunar. Fotoğraf, resim, video veya grafiklerin sadece uzunluk ve genişlik değil, aynı zamanda derinlik (uzaklık/yakınlık) hissi de içermesi demektir. Sinema (3D filmler), oyunlar, animasyonlar, mimari çizimler ve fiziksel ürün üreten 3D yazıcılarda kullanılır. Genellikle internet alışverişlerinde karşımıza çıkan "3D Secure" terimi ise, kart sahibi, banka ve işyeri olmak üzere üç tarafın güvenliğini sağlayan, SMS doğrulama kodu ile yapılan güvenli ödeme sistemidir. bkz 3D görüntü. bkz 3D tarayıcı. bkz 3D yazıcı. bkz üç boyutlu.
3D görüntü
3D (üç boyutlu) görüntü; en, boy ve derinlik (X, Y, Z koordinatları) ögelerini barındıran, nesnelere hacim kazandırarak gerçeklik hissi veren görselleştirme teknolojisidir. 2D'den farklı olarak derinlik algısı sunan bu yöntem; sinema, oyun, tıp, mimari ve sanal gerçeklik (İng Virtual Reality - VR) gibi alanlarda nesnelerin kapsamlı modellenmesini sağlar. 2D görüntüler sadece genişlik ve yükseklik sunarken, 3D görüntüler derinlik ekleyerek hacimsel bir temsil sağlar. 3D görüntüler, bilgisayar ortamında matematiksel verilerle (nokta bulutu) oluşturulan modellerin işlenmesiyle (render) üretilir. Tıpta, Bilgisayarlı Tomografi (BT), Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) ve ultrason gibi cihazlarla insan vücudunun detaylı analizi; eğlencede filmler, video oyunları ve metaverse projeleri; endüstri/tasarımda, 3D modelleme ve yazıcılar ile nesnelerin fiziksel prototiplerinin üretimi; mimaride, projelerin gerçekçi (render) görselleştirilmesinde kullanılır. 3D görüntüleme, derinlik bilgisi sayesinde dijital sahnelerin gerçek hayattaki gibi görünmesini ve analiz edilmesini mümkün kılar.
3D tarayıcı
(Alm 3D-scanner, Fr scanner 3D, İng 3D scanner) 3D tarayıcı, fiziksel nesnelerin şekil, boyut ve doku gibi yüzey verilerini lazer veya ışık teknolojileri kullanarak ölçen ve bu verileri bilgisayar ortamında sayısal (3 boyutlu) modellere dönüştüren cihazlardır. Bu teknoloji, CAD verisi bulunmayan objeleri dijitalleştirerek tersine mühendislik, kalite kontrol ve tasarım süreçlerinde kullanılabilir modeller üretilmesini sağlar. Çalışma ilkesi; genellikle lazer ışınları veya yapılandırılmış ışık (İng structured light) kullanılarak nesne üzerine ışık yansıtılır ve yansıyan ışık sensörler tarafından yakalanır. Cihaz, yüzey üzerindeki milyonlarca noktanın mesafe ve konum verisini toplayarak, "nokta bulutu" (İng point cloud) adı verilen yoğun veri kümeleri oluşturur. Elde edilen veri, STL, OBJ veya PLY gibi 3D formatlarına dönüştürülerek CAD yazılımlarında işlenebilir hale getirilir. Tersine Mühendislikte, fiziksel bir parçanın teknik çizimini oluşturma; kalite kontrolünde, üretilen parçaların orijinal tasarımla karşılaştırılması; sağlık ve protezde, kişiye özel protez ve ortez üretimi; kültürel mirasta, tarihi eserlerin sayısal arşivlenmesi ve kopyalarının 3D yazıcıda çıkarılabilmesine hazırlık; oyun ve animasyon (canlandırma)'da, gerçek nesnelerin sanal ortama aktarılmasında kullanılır. 3D tarayıcıların el tipi, masaüstü veya endüstriyel tarayıcılar gibi farklı ihtiyaçlara göre çeşitleri vardır.
3D yazıcı
(Alm 3D-drucker, Fr imprimante 3D, İng 3D printer) 3D yazıcı, bilgisayar ortamında tasarlanmış veya taranmış dijital 3 boyutlu modelleri; plastik, reçine veya metal gibi malzemeleri kullanarak katman katman fiziksel nesnelere dönüştüren üretim cihazıdır. Sanal tasarımı somut bir ürüne çeviren bu teknoloji, prototip üretimi ve kişiye özel tasarım üretimlerinde kullanılır. Malzemeyi üst üste ekleyerek (eklemeli üretim) çalışır, katmanlı üretim yapar. Bilgisayar Destekli Tasarım (İng Computer-Aided Design - CAD) programları veya 3D tarayıcılar ile hazırlanan modelleri kullanır. Otomotiv, tıp (protez), mimari maketler ve eğitim materyalleri gibi çeşitli sektörlerde kullanılır. Malzeme (gereç) olarak genellikle polimerler (filamentler), reçineler veya metal tozları kullanılır.
4/3
(İng Four Thirds (4/3) 17.3 mm x 13 mm görüntüleme sensörü (algılayıcısı) etrafında tasarlanmış kompakt sayısal fotoğraf makinesi formatıdır. Bu algılayıcı tam kare (35 mm) görüntüleme algılayıcısının dörtte biri büyüklüğündedir. Four Thirds fotoğraf makineleri ve objektifleri ağırlıklı olarak Olympus ve Panasonic tarafından üretilmektedir. Four Thirds'in bir varyasyonu Micro Four Thirds'tür; bu, aynasız Four Thirds fotoğraf makinesi formatıdır ve standart Four Thirds formatındaki fotoğraf makinelerinden bile daha küçüktür. Four Thirds ve Micro Four Thirds'teki algılayıcılar aynıdır, ancak Micro Four Thirds optikleri, daha küçük objektif montajları nedeniyle standart Four Thirds fotoğraf makinesi gövdelerinde kullanılamaz.
4K DCI
(İng 4K Digital Cinema Initiatives - 4K DCI) Dijital Sinema Girişimleri tarafından tanımlanan 4K'dir. Bu, 4096 x 2160 çözünürlükte 17/9 formattır. En çok profesyonel sinema kameralarında ve ekipmanlarında bulunur. bkz DCI.
4K UHD
(İng Ultra High Definition 4K – 4K UHD) Ultra Yüksek Çözünürlüklü 4K, 3840 x 2160 çözünürlükte 16/9 formattır. Tüketici uygulamaları ve dağıtımı için en yaygın 4K türüdür.
720p
16/9 en-boy oranı, 1280 x 720 çözünürlük ve progresif kare hızlarına sahip HD sinyal formatını tanımlamak için kullanılan kısaltma terimdir. Başlıca HDTV yayın standardı saniyede 60 (59.94) kare (veya bölgeye bağlı olarak saniyede 50 kare) hızıdır. Yayın dışı standart kare hızları da kameralarda yaygındır; bunlar arasında 30 fps gibi daha düşük kare hızları ve 120 fps, 240 fps gibi daha yüksek kare hızları bulunur.
8 bit görüntü
(Alm 8 bit bild, Fr image 8 bits, İng 8 bit image) Bilgisayar veya fotoğraf makinesi ekranında çözünürlüğü oluşturan her piksel için rengi temsil eden bir sayı atanır. Bu sayının değerinin tutulduğu hücre 8 bitte ikili sistemde 8 haneli uzunluğa kadarki hali ile kaydedilir. 1 pikselin renk kaydı için en az 00000000, en fazla 11111111 ikili değer alabilir. Bu da 0-256 arasında bir renk demektir. Ana renkler oluşturulabilir ama ara renklerin hepsi oluşturulamaz. 256 ya da daha az renk içeren görüntü kayda geçirilir.